Tăng lương tối thiểu vùng từ 2027: Mức mới và cách áp dụng

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 399/2026/NĐ-CP ngày 02/11/2026 quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động. Từ 01/01/2027, lương tối thiểu tháng tăng thêm 310.000 – 390.000 đồng tùy vùng, mức cao nhất (Vùng I) là 5.700.000 đồng/tháng, mức thấp nhất (Vùng IV) là 4.040.000 đồng/tháng. Nghị định thay thế Nghị định số 293/2025/NĐ-CP ngày 10/11/2025 (Cổng TTĐT Chính phủ).

Mức tăng bình quân 7,8% này trùng với phương án mà Hội đồng Tiền lương quốc gia đã thống nhất khuyến nghị Chính phủ. Doanh nghiệp còn chưa đầy hai tháng để rà soát thang bảng lương, hợp đồng lao động và kế hoạch chi phí năm 2027.

Bài viết dưới đây, CMA tổng hợp những điểm doanh nghiệp cần nắm.

1. Bảng lương tối thiểu vùng áp dụng từ 01/01/2027

Theo Điều 3 Nghị định 399/2026/NĐ-CP (toàn văn trên Chinhphu.vn):

Tỷ lệ tăng do CMA tính từ số liệu của Nghị định, làm tròn một chữ số thập phân.

Đáng chú ý, Vùng IV có tỷ lệ tăng cao nhất (khoảng 9,2%), nhằm thu hẹp khoảng cách giữa các vùng. Doanh nghiệp sản xuất đặt nhà máy tại các địa bàn Vùng IV cần lưu ý chi phí lao động tăng nhanh hơn mặt bằng chung.

2. Ai phải áp dụng?

Nghị định áp dụng cho:

• Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động theo Bộ luật Lao động;
• Người sử dụng lao động, gồm doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp; cơ quan, tổ chức, hợp tác xã, hộ gia đình, cá nhân có thuê mướn, sử dụng người lao động theo thỏa thuận;
• Các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

3. Xác định doanh nghiệp thuộc vùng nào?

Vùng áp dụng được xác định theo nơi hoạt động của người sử dụng lao động (khoản 3 Điều 3), không phải theo nơi cư trú của người lao động hay nơi đăng ký trụ sở trên giấy tờ:

• Doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn thuộc vùng nào thì áp dụng mức lương tối thiểu của vùng đó.
• Doanh nghiệp có chi nhánh, đơn vị ở nhiều địa bàn khác nhau: chi nhánh ở đâu áp dụng mức của địa bàn đó.
• Doanh nghiệp trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu kinh tế đặc biệt, khu thương mại tự do, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nằm trên nhiều địa bàn có mức khác nhau: áp dụng mức cao nhất.
• Địa bàn đổi tên hoặc chia: tạm thời áp dụng mức của địa bàn trước khi đổi tên hoặc chia cho đến khi Chính phủ có quy định mới.
• Địa bàn được thành lập từ một hoặc nhiều địa bàn có mức khác nhau: áp dụng mức cao nhất cho đến khi có quy định mới.

Sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính, cả nước còn 34 tỉnh, thành phố và cấp xã đã được tổ chức lại, nên doanh nghiệp cần đối chiếu đúng tên phường, xã nơi hoạt động với Danh mục địa bàn áp dụng mức lương tối thiểu từ 01/01/2027 ban hành kèm Nghị định.

4. Áp dụng mức lương tối thiểu như thế nào?

Theo Điều 4 Nghị định 399/2026/NĐ-CP:

Trả lương theo tháng: mức lương theo công việc hoặc chức danh của người lao động làm đủ thời giờ làm việc bình thường trong tháng và hoàn thành định mức lao động/công việc đã thỏa thuận không được thấp hơn lương tối thiểu tháng.

Trả lương theo giờ: mức lương theo công việc hoặc chức danh cho một giờ làm việc không được thấp hơn lương tối thiểu giờ.

Trả lương theo tuần, ngày, sản phẩm, khoán: khi quy đổi theo tháng hoặc theo giờ cũng không được thấp hơn mức tối thiểu tương ứng. Cách quy đổi:

Lương quy đổi theo tháng = Lương tuần × 52 ÷ 12; hoặc Lương ngày × số ngày làm việc bình thường trong tháng; hoặc lương sản phẩm, lương khoán thực hiện trong thời giờ làm việc bình thường của tháng.

Lương quy đổi theo giờ = Lương tuần (hoặc ngày) ÷ số giờ làm việc bình thường trong tuần (hoặc ngày); hoặc lương sản phẩm, khoán ÷ số giờ làm việc bình thường để hoàn thành sản phẩm, nhiệm vụ khoán.

Ví dụ: Công ty Y tại địa bàn Vùng I trả lương theo ngày cho nhân viên kho, làm 26 ngày/tháng. Lương ngày tối thiểu để không vi phạm từ 01/01/2027 là 5.700.000 ÷ 26 ≈ 219.231 đồng/ngày. Nếu công ty vẫn giữ mức 205.000 đồng/ngày như năm 2026 (tương đương 5.330.000 đồng/tháng), mức lương này sẽ thấp hơn lương tối thiểu vùng và phải điều chỉnh.

Lưu ý: Lương tối thiểu so sánh với mức lương theo công việc hoặc chức danh, tức là chưa gồm phụ cấp, tiền thưởng, tiền làm thêm giờ, làm đêm. Doanh nghiệp không thể “bù” phần lương thấp hơn mức tối thiểu bằng các khoản phụ cấp.

5. Không được cắt giảm chế độ tiền lương của người lao động

Khoản 3 Điều 5 Nghị định yêu cầu người sử dụng lao động:

• Rà soát lại các thỏa thuận trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, quy chế, quy định nội bộ để điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp;
• Không được xóa bỏ hoặc cắt giảm các chế độ tiền lương khi người lao động làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật và các chế độ khác theo pháp luật lao động.

Với các nội dung đã thỏa thuận, cam kết có lợi hơn cho người lao động, ví dụ:

• Người làm công việc, chức danh đòi hỏi qua học tập, đào tạo nghề được trả cao hơn ít nhất 7% so với lương tối thiểu;
• Người làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm được trả cao hơn ít nhất 5%; đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm cao hơn ít nhất 7% so với công việc có độ phức tạp tương đương trong điều kiện bình thường,

thì tiếp tục thực hiện, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Ví dụ, nếu thỏa ước lao động tập thể của doanh nghiệp tại Vùng I đã cam kết trả lao động qua đào tạo cao hơn 7% so với lương tối thiểu, mức thấp nhất cho nhóm này từ 01/01/2027 là 5.700.000 × 1,07 = 6.099.000 đồng/tháng.

6. Lương tối thiểu tăng kéo theo những chi phí nào?

Việc điều chỉnh lương tối thiểu không chỉ tác động đến người hưởng lương thấp. Doanh nghiệp nên dự trù các ảnh hưởng sau:

• Tiền lương đóng BHXH, BHYT, BHTN: tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm bắt buộc của người lao động không được thấp hơn lương tối thiểu vùng. Những vị trí đang đóng bảo hiểm sát mức tối thiểu năm 2026 sẽ phải điều chỉnh mức đóng từ tháng 01/2027.
• Mức trần đóng bảo hiểm thất nghiệp: tiền lương tháng đóng BHTN tối đa bằng 20 lần lương tối thiểu vùng, tương ứng Vùng I là 114.000.000 đồng, Vùng II 101.600.000 đồng, Vùng III 89.000.000 đồng, Vùng IV 80.800.000 đồng. Lao động có thu nhập cao sẽ đóng BHTN nhiều hơn.
• Thang bảng lương: các bậc lương đầu trong thang bảng lương nội bộ có thể thấp hơn mức mới, kéo theo phải điều chỉnh cả hệ thống bậc để giữ khoảng cách hợp lý giữa các bậc.
• Các khoản tính theo lương: tiền làm thêm giờ, làm đêm, tiền lương ngừng việc, trợ cấp thôi việc, mất việc làm… đều tăng theo khi lương cơ sở tăng.

7. Chế tài nếu trả lương thấp hơn mức tối thiểu

Theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP, người sử dụng lao động trả lương thấp hơn mức lương tối thiểu vùng có thể bị phạt tiền từ 20 đến 75 triệu đồng (đối với cá nhân), tăng theo số người lao động bị vi phạm; mức phạt đối với tổ chức gấp đôi. Doanh nghiệp còn bị buộc trả đủ tiền lương cộng tiền lãi cho người lao động. Ngoài ra, phần tiền lương đóng bảo hiểm thấp hơn quy định sẽ bị truy thu và có thể bị xử phạt về bảo hiểm xã hội.

8. Việc doanh nghiệp cần làm trước 01/01/2027

1. Xác định đúng vùng cho trụ sở và từng chi nhánh, nhà máy theo danh mục địa bàn mới.
2. Rà soát mức lương theo công việc, chức danh của toàn bộ người lao động, kể cả người trả lương theo ngày, giờ, sản phẩm, khoán (quy đổi để so sánh).
3. Điều chỉnh thang bảng lương và quy chế trả lương; kiểm tra các cam kết có lợi hơn trong thỏa ước, hợp đồng (mức 5%, 7%).
4. Ký phụ lục hợp đồng lao động điều chỉnh lương với những người lao động có mức lương dưới mức mới.
5. Cập nhật mức đóng BHXH, BHYT, BHTN từ kỳ đóng tháng 01/2027.
6. Lập lại ngân sách chi phí nhân sự năm 2027, tính cả phần tăng của bảo hiểm và các khoản tính theo lương.

Cần hỗ trợ? Liên hệ CMA

Công ty TNHH CMA hỗ trợ doanh nghiệp rà soát và xây dựng thang bảng lương, quy chế lương thưởng, điều chỉnh hợp đồng lao động, thực hiện thủ tục bảo hiểm xã hội và tư vấn pháp lý lao động – tiền lương.

• Địa chỉ: 16/15A Dân Chủ, Phường Tăng Nhơn Phú, TP. Hồ Chí Minh
• Hotline pháp lý: 0919 015 181 · Hotline kế toán: 0916 428 102 · Zalo: 0901 219 789
• Email: info@cma.net.vn · Website: cma.net.vn